Ontstaan Familienaam

De familienamen, zoals deze nu bestaan zijn in vroegere tijden gekozen door de personen zelf. Er was toen nog geen bevolkingsboekhouding en nog minder een wet die dat regelde.

De benamingen van personen werden voordat men aan achternamen dacht aangeduid door toevoeging van naam van de vader zoals Pietersz. En Gerritsdochter.

Hieruit zijn familienamen Pietersen en Gerritsen ontstaan. Andere families kozen een naam, die werd afgeleid aan een plaatsnaam. De meeste achternamen zijn gekozen in de tijd van Napoleon. In 1810 ging hij over tot registratie van de bevolking in de gebieden die hij overheerste. Zodoende is in 1811 het nu bekende bevolingsregisteren ontstaan. Families die nog geen achternaam hadden werden verplicht er één te kiezen. Er zijn toen personen geweest, die dat als grap beschouwden en zodoende zijn de familienamen als Treurniet en Naaktgeboren ontstaan.

Onze voorvaderen waren als heel lang geleden gekomen tot de keuze van een achternaam. Bij onderzoek is gebleken dat onze familienaam al vóór 1400 bestond. De oorspronkelijke naam was Hammerlaen. Nasporingen waarbij ook gebruik is gemaakt van de gegevens van andere onderzoekers brachten aan het licht dat in 1458 op 28 jarige leeftijd te Wasenaer is gehuwd, Gerrit Hammerlaen met Aechte Arendsdochter. Omdat er van vóór deze datum tot nu toe geen gegevens bekend zijn, zullen we deze Gerrit Hammerlaen geboren plm. 1430, beschouwen als onze stamvader. Vanuit dit huwelijk komen we via Jan Gerritsz Hammerlaen, geb. plm. 1470, gerrit Jansz. Hammerlaen, geb. Plm. 1505 en Jan Gerritsz. Hammerlaen geb. Plm 1538 bij Antonis Jansz. Ammerlaan, geb. In 1561. Hier is de H voor de naam verdwenen en is de uitgang Laen veranderd in Laan. Onze familienaam zoals deze nu geschreven wordt dateert dus van rond 1560. De betekenis van de naam is zeer waarschijnlijk ontleend aan het landschap en is derhalve een zgn landschapsnaam. Onze voorvaderen hebben nagenoeg allemaal de veehouderij en akkerbouw beoefend in de omgeving van Wassenaar en Voorschoten. Het is daarom niet verwonderlijk dat de keuze op een landschapsnaam is gevallen. In het middelnederduitse taalgebruik betekent Hamme of Hemme: grasland omringd door water maar ook: weiland op geestgrond Laan of Laen betekent: weg met bomen maar ook Akkerweg. Het woord Laen staat echter ook voor kleine houten brug of overloop en het betekent tevens: houten overbruggingsbalk. Dit laatste woord is bij de boerderij niet vreemd, wand nu nog wordt de verbindingsbalk tussen twee hooiberroeden Laan of Lahn. Een combinatie van Hamme en Laen zou betekenen: weg van of naar de weide. De letter r kan gebruikt zijn als verbindingsletter. Een aanwijzing hiertoe komt van een oude kaart van de Heerlijkheid Wassenaar, vervaardigd door Jan Pietersz. Dou in 1630, Op deze kaart wordt een laantje aangegeven op de grens van de ambachten Wassenaar en Voorschoten en dat heet Ammerslaan. Dit laantje bestaat nu nog. Op een plattegrond van Wassenaar van 1982 wordt dit laantje het Ammonslaantje genoemd. Wanneer en waarom de gemeente Wassenaar deze wijziging heeft toegepast is, is nog niet bekend.

Bron van de tekst: http://home.kabelfoon.nl/~jamm